Thông Công

Giê-sa-bên

(tiếp theo Thông Công số 158)

Những Bài Học Ghi Nhận Qua Cuộc Ðời Giê-sa-bên:

2. Vợ không vâng phục chồng sẽ đưa đến hỗn loạn trong gia đình

Ðặc điểm tiêu biểu trong tâm tính của Giê-sa-bên là cứng cỏi, không vâng phục chồng. Không những thế, bà còn lấn lướt và cầm quyền trên chồng.Tiêu chuẩn muôn đời của Kinh Thánh cho hôn nhân là: vợ vâng phục chồng như vâng phục Chúa và chồng yêu vợ như Chúa yêu Hội Thánh. Hầu hết những bà được nhắc đến trong Kinh Thánh là những người vâng phục dưới quyền lãnh đạo của chồng. Sứ đồ Phi-e-rơ khuyên các bà vợ tin Chúa lời tâm huyết sau: “Chớ tìm kiếm sự trang sức bề ngoài như gióc tóc, đeo đồ vàng, mặc áo quần loè loẹt, nhưng hãy tìm kiếm sự trang sức bề trong, giấu ở trong lòng, tức là sự tinh sạch chẳng hư nát của tâm thần dịu dàng, im lặng, ấy là giá quý trước mặt Ðức Chúa Trời” (I Phi-e-rơ 3:3-4).

Sứ đồ Phi-e-rơ cũng nói về bà Sa-ra, vợ Áp-ra-ham như sau: “Vì các bà thánh xưa kia, trông cậy Ðức Chúa Trời, vâng phục chồng mình, đều trau giồi mình dường ấy. Như Sa-ra vâng phục Áp-ra-ham, gọi người là chúa mình; nếu các chị em làm điều lành, không sợ chi hết mà rối trí, thì trở nên con gái của Sa-ra vậy” (I Phi-e-rơ 3:5-6). Theo lời Thánh Kinh dạy, đức tính mềm mại, dịu dàng, yên lặng, vâng phục chồng, đặt mình dưới sự lãnh đạo của chồng là điều có giá trị cao quý trước mặt Ðức Chúa Trời.

Sứ đồ Phao-lô cũng nhiều lần nhắc nhở chị em phụ nữ rằng, bổn phận của người vợ trong gia đình là vâng phục chồng. Ông viết: “Vợ phải tùng phục chồng như tùng phục Chúa. Vì chồng là đầu vợ, như Chúa Cứu Thế là Ðầu Hội Thánh; Ngài cứu chuộc Hội Thánh là thân thể Ngài. Cũng như Hội Thánh vâng phục Chúa Cứu Thế, vợ phải vâng phục chồng trong mọi việc” (Ê-phê-sô 5:22-24, BDY). Trong một lá thư khác, Phao-lô viết: “Phụ nữ lớn tuổi cũng thế, phải có nếp sống khả kính, không được ngồi lê đôi mách hoặc ghiền rượu. Họ phải dạy đạo lý và huấn luyện phụ nữ trẻ tuổi biết yêu chồng thương con, khôn khéo, trinh chánh, hiền hòa, biết tề gia nội trợ, tùng phục chồng, hầu cho Ðạo Chúa không bị xúc phạm” (Tích 2:3-5, BDY).

Ðức Chúa Trời là Ðấng tạo dựng con người, cũng là Ðấng thiết lập hôn nhân, vì thế Chúa biết rõ tâm tính và nhu cầu của con người chúng ta. Chúa cũng biết rõ bí quyết để có một gia đình hạnh phúc. Bí quyết đó là người chồng phải làm chủ gia đình, có trách nhiệm hướng dẫn gia đình, yêu thương vợ con như chính mình, hy sinh cho vợ con như Chúa đã hy sinh cho Hội Thánh của Ngài. Còn bổn phận của người vợ là tuân phục dưới quyền lãnh đạo của chồng. Gia đình nào đi ra ngoài quy luật của Chúa sẽ không được hưởng niềm vui và hạnh phúc Chúa dành cho mình. Không những thế, đời sống trong gia đình còn bị xáo trộn và nhiều nan đề xảy ra vì vợ chồng không giữ đúng vai trò của mình.

Chúng ta thấy rõ điều này trong gia đình A-háp và Giê-sa-bên. Vì Giê-sa-bên không phục dưới quyền chồng, nhưng lấn lướt chồng để làm mọi việc theo ý mình nên bà đã đưa chồng vào chỗ phạm tội, làm những điều gian ác, gieo đau khổ tang tóc cho bao nhiêu người. Giê-sa-bên lấn quyền chồng vì tính cứng rắn và hung dữ của bà nhưng cũng vì A-háp quá nhu nhược. Ðức Chúa Trời giao cho người đàn ông trách nhiệm làm chủ gia đình, hướng dẫn vợ con đi trong đường lối của Chúa. Người đàn ông nào vì nhu nhược hay lười biếng, không nhận lãnh trách nhiệm nhưng để cho vợ nắm quyền, người đó cũng có lỗi trước mặt Chúa, vì không sống đúng với vai trò của mình.

3. Người mẹ có ảnh hưởng vô cùng lớn lao trên con cái

Bài học thứ ba chúng ta ghi nhận qua đời sống của bà Giê-sa-bên là, người mẹ có một ảnh hưởng lớn lao và sâu đậm trên con cái. Bà Giê-sa-bên là người không kính sợ Chúa. Bà thờ thần tượng, sống trong gian dối, tàn ác, không ngại giết người lành để được điều mình mong muốn. Một người mẹ như thế thì con cái sẽ như thế nào? Tục ngữ chúng ta có câu: “Mẹ nào con nấy,” và “Cây độc không thể sinh trái lành.” Chúa Giê-xu cũng dạy: “Hễ cây nào tốt thì sanh trái tốt, nhưng cây nào xấu thì sanh trái xấu. Cây tốt chẳng sanh được trái xấu, mà cây xấu cũng chẳng sanh được trái tốt” (Ma-thi-ơ 7:17-18). Thật đúng như vậy. Bà Giê-sa-bên là người đàn bà độc ác, say mê thần tượng và xem thường mạng lệnh của Chúa nên các con của bà cũng giống bà. Không những con mà rể và cháu ngoại của bà cũng nổi tiếng là người thiếu đạo đức và không kính sợ Chúa.

Theo II Các vua 10:1, A-háp có bảy mươi con trai. Riêng với bà Giê-sa-bên ông có mấy người con chúng ta không rõ nhưng Kinh Thánh nhắc đến tên ba người. Ðó là hai con trai tên A-cha-xia và Giô-ram, và người con gái tên A-tha-lia. Kinh Thánh cũng nhắc đến con rể của Giê-sa-bên, cũng tên Giô-ram, là vua Giu-đa và cháu ngoại tên A-cha-xia, cũng là vua Giu-đa

a. Con trai: A-cha-xia

(Vua Y-sơ-ra-ên)

Khi A-háp tử trận, con trai lớn của ông là A-cha-xia lên nối ngôi. Sách I Các vua 22:40 ghi như sau: “Vậy A-háp an giấc cùng tổ phụ mình và A-cha-xia, con trai người, kế vị người.” Về triều đại của vua A-cha-xia, Thánh Kinh chỉ ghi vắn tắt như sau: “A-cha-xia, con trai A-háp lên ngôi làm vua Y-sơ-ra-ên tại Sa-ma-ri và cai trị hai năm. Người làm điều ác trước mặt Ðức Giê-hô-va, đi theo con đường của cha và mẹ mình... Người hầu việc Ba-anh và thờ lạy nó, chọc giận Ðức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên, cứ theo mọi sự cha người đã làm” (I Các vua 22:52-54).

Những chi tiết Kinh Thánh ghi tuy vắn tắt nhưng cho chúng ta thấy A-cha-xia cũng là một ông vua tàn ác và thờ hình tượng. Ông không kính sợ Ðức Chúa Trời và không cai trị con dân Chúa theo luật pháp của Chúa. Thánh Kinh còn nói rõ rằng, “A-cha-xia đi theo con đường của cha và mẹ mình... Người hầu việc Ba-anh và thờ lạy nó, chọc giận Giê-hô-va Ðức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên, cứ theo mọi sự cha người đã làm.” Dù Kinh Thánh nói rằng A-cha-xia đi theo con đường của cha và mẹ ông, nhưng chúng ta biết rằng ảnh hưởng xấu đó đến từ bà mẹ của ông nhiều hơn, vì bà Giê-sa-bên là người đã đem thần tượng Ba-anh vào nước Y-sơ-ra-ên.

Ðiều này cho thấy ảnh hưởng của cha mẹ trên đời sống con cái. Cha mẹ sống như thế nào con cái đều nhìn thấy, và khi lớn lên chúng cũng sẽ sống giống như vậy. Bà Giê-sa-bên đã lấn quyền chồng, ảnh hưởng trên chồng về mọi mặt, nhất là về vấn đề niềm tin, vì thế việc con cái chịu ảnh hưởng của bà và thờ hình tượng tà thần giống như bà là kết quả tất nhiên. Kinh Thánh ghi: “A-cha-xia làm điều ác trước mặt Ðức Giê-hô-va.” Chúng ta không rõ điều ác đó là gì vì Thánh Kinh không nói, nhưng có lẽ cũng là giết hại người lành, tiêu diệt người hầu việc Chúa, vì Kinh Thánh nói rằng ông “đi theo con đường của cha mẹ mình.”

Làm vua Y-sơ-ra-ên được hai năm thì A-cha-xia qua đời. Ông bị té từ lầu cao xuống và phải nằm một chỗ. Vì ảnh hưởng niềm tin của cha mẹ, A-cha-xia không cầu xin Ðức Chúa Trời chữa bệnh cho mình nhưng lại sai người đi cầu vấn tà thần Ba-anh. Vì điều đó, Chúa bảo tiên tri Ê-li đi đón đầy tớ của A-cha-xia và nhắn với ông ta rằng: “Trong Y-sơ-ra-ên há không có Ðức Chúa Trời sao nên ngươi cầu vấn Ba-anh Xê-bụt, thần của Éc-rôn? Bởi cớ đó Ðức Giê-hô-va phán như vầy: Ngươi sẽ không xuống khỏi giường mà ngươi đã lên nhưng hẳn sẽ chết” (II Các vua 1:3-4). A-cha-xia đã chết y như lời Chúa phán.

b. Con trai: Giô-ram (Vua Y-sơ-ra-ên)

Người con trai thứ hai của A-háp và Giê-sa-bên tên là Giô-ram. Thánh Kinh cho biết, vì A-cha-xia không có con trai nên em trai của ông là Giô-ram lên nối ngôi. II Các vua cũng ghi vắn tắt về triều đại vua Giô-ram như sau: “Giô-ram, con trai A-háp lên làm vua Y-sơ-ra-ên tại Sa-ma-ri và cai trị mười hai năm. Người làm điều ác trước mặt Ðức Giê-hô-va” (3:1,2). Ðặc điểm nổi bật trong đời sống vua Giô-ram cũng là: làm điều ác trước mặt Chúa. Giô-ram khá hơn cha mẹmột chút là ông trừ bỏ tượng thần Ba-anh mà cha ông đã dựng lên. Theo II Các vua 9:22-26, Giô-ram bị Giê-hu giết vì đời sống tội lỗi của mẹ ông. Sau khi Giê-hu được xức dầu làm vua Y-sơ-ra-ên, ông đi tìm vua Giô-ram và nói: “Hễ sự gian dâm và sự tà thuật của mẹ vua còn nhiều dường ấy thì bình yên sao đặng?” Và ông lấy cung bắn Giô-ram. Giô-ram chết, người ta vứt xác ông trong đồng ruộng của Na-bốt, y như lời báo trước của tiên tri Ê-li.

c. Con gái: A-tha-lia

A-tha-lia, con gái Giê-sa-bên cũng là người gian ác và thờ hình tượng, y như mẹ. Theo II Các vua 8:18, A-háp kết sui gia với vua Giu-đa, tức là gả A-tha-lia cho Giô-ram, con vua Giu-đa. Khi Giô-ram lên làm vua Giu-đa, A-tha-lia cũng lại có ảnh hưởng xấu trên chồng và gia đình chồng. Kinh Thánh nói về vua Giô-ram như sau: “Người đi theo con đường của các vua Y-sơ-ra-ên, y như nhà A-háp đã làm, vì con gái của A-háp là vợ người.” Ngoài việc tạo ảnh hưởng xấu trong gia đình chồng và đem hình tượng vào nước Giu-đa, tội ác khác của A-tha-lia được ghi trong II Các vua chương 11 như sau: “Khi A-tha-lia, mẹ của A-cha-xia, thấy con trai mình đã chết, bèn chổi dậy, giết hết thảy dòng vua... Còn A-tha-lia cai trị trên xứ” (c.1-3). A-tha-lia cai trị Giu-đa được 6 năm. Ðến năm thứ bảy, thầy tế lễ Giê-hô-gia-đa tôn Giô-ách lên làm vua Giu-đa, dân chúng phá dỡ miễu thần Ba-anh và đập bể bàn thờ Ba-anh. Kinh Thánh ghi: “Cả dân sự trong xứ đều vui mừng và thành được bình tịnh. Vả, người ta đã giết A-tha-lia bằng gươm tại trong cung vua” (II Các vua 11:20). Vì ham danh, lợi, quyền và làm điều tội lỗi, tàn ác trước mặt Chúa, con gái của Giê-sa-bên cũng chết thê thảm như mẹ.

d. Con rể: Giô-ram, vua Giu-đa

Giô-ram là chồng của A-tha-lia, Thánh Kinh ghi về vua Giô-ram của nước Giu-đa như vầy: “Năm thứ năm về đời Giô-ram, con trai A-háp, vua Y-sơ-ra-ên thì Giô-ram, con trai Giô-sa-phát, lên ngôi làm vua Giu-đa... Lúc lên ngôi người đã được ba mươi hai tuổi, người cai trị tám năm tại Giê-ru-sa-lem. Người đi theo con đường của các vua Y-sơ-ra-ên, y như nhà A-háp đã làm. Và Kinh Thánh nhấn mạnh: “Vì con gái A-háp là vợ người. Vậy người làm điều ác trước mặt Ðức Giê-hô-va” (II Các vua 8:16-18).

Sách II Sử ký chương 21, khi ghi lại tiểu sử của Giô-ram, vua Giu-đa, chồng của A-tha-lia, con rể của A-háp và Giê-sa-bên, cũng viết: “Giô-ram được ba mươi hai tuổi khi lên ngôi làm vua, và người cai trị tám năm tại Giê-ru-sa-lem. Người đi trong con đường của các vua Y-sơ-ra-ên, theo điều nhà A-háp đã làm; vì người có cưới con gái A-háp làm vợ, người làm điều ác trước mặt Ðức Giê-hô-va.” (c.5-6). Giô-ram có một người cha đạo đức là Giô-sa-phát, nhưng ông đã để cho đời sống tội lỗi của vợ và mẹ vợ ảnh hưởng trên cuộc đời và triều đại của ông. Ðiều này một lần nữa cho thấy ảnh hưởng lớn lao của người đàn bà trên chồng con.

e. Cháu ngoại: A-cha-xia

Bà Giê-sa-bên không những có ảnh hưởng tai hại trên con trai, con gái và con rể nhưng ảnh hưởng đó cũng lan đến đời cháu của bà. Lý do là vì A-tha-lia, con gái của Giê-sa-bên cũng giống mẹ, gieo ảnh hưởng xấu trên chồng con. Thánh Kinh cho biết, con trai của A-tha-lia, tức là cháu ngoại của Giê-sa-bên, tên là A-cha-xia khi được hai mươi hai tuổi thì lên làm vua cai trị nước Giu-đa. Vị vua này chỉ cai trị một năm nhưng Thánh sử ghi lại như sau: “Năm thứ mười hai, đời Giô-ram, con trai A-háp, vua Y-sơ-ra-ên, thì A-cha-xia, con trai Giô-ram, vua Giu-đa lên ngôi trị vì. A-cha-xia được hai mươi hai tuổi khi người lên làm vua, và cai trị một năm tại Giê-ru-sa-lem. Mẹ người tên là A-tha-lia, cháu gái của Om-ri, vua Y-sơ-ra-ên. Người đi theo con đường của nhà A-háp, làm điều ác trước mặt Ðức Giê-hô-va, y như nhà ấy đã làm.” Và Kinh Thánh nhấn mạnh: “Vì người là rể của nhà A-háp!” (II Các vua 8: 25-27). Ðúng ra đây là cháu ngoại của Giê-sa-bên, con trai A-tha-lia.

Qua những điều Thánh Sử ghi lại, chúng ta thấy rõ ảnh hưởng tai hại mà Giê-sa-bên đã để lại trên đời sống con cháu. Bà thờ thần tượng, giết hại người lành, các con của bà cũng thờ hình tượng, giết hại người lành. Riêng người con gái của Giê-sa-bên cũng lấn quyền chồng và gieo ảnh hưởng tai hại trên gia đình chồng y như mẹ của mình. Vì tội lỗi của Giê-sa-bên và A-háp cả gia đình ông đã bị tiêu diệt, không còn lại một người nào. Theo II Các Vua 10:2, không những tất cả con, cháu của A-háp mà cả đến bạn bè, các quan đại thần, các Thầy Cả của gia đình ông, và bất cứ người nào có quan hệ với dòng họ A-háp đều bị Giê-hu giết một cách đau đớn, đúng như lời tiên tri ÊÂ-li đã nói với A-háp trước đó.

Ðức Chúa Trời phán: “Ta sẽ nhơn tội tổ phụ phạt lại con cháu đến ba, bốn đời, và sẽ làm ơn đến ngàn đời cho những kẻ yêu mến ta và giữ các điều răn ta.” Xuất Ê-díp-tô ký 20: 5,6). Cầu xin Chúa giúp chúng ta hết lòng kính sợ Chúa, vâng theo lời Chúa dạy; thận trọng làm trọn trách nhiệm người vợ, người chồng cũng như trách nhiệm làm cha mẹ, để lại ảnh hưởng tốt cho con, nêu gương sáng cho con trong đời sống đức tin, và nhờ đó ơn lành của Chúa sẽ tuôn tràn trên dòng dõi chúng ta.

Minh Nguyên


	Hội Thánh Tin Lành Việt Nam - Giáo Hạt Việt Nam Hoa Kỳ
	Phụ Nữ Trong Kinh Thánh
	Giê-sa-bên (tiếp theo Thông Công số 158) Những Bài Học Ghi Nhận Qua Cuộc Ðời Giê-sa-bên: *2. Vợ không vâng phục chồng sẽ đưa đến hỗn loạn trong gia đình* Ðặc điểm tiêu biểu trong tâm tính của Giê-sa-bên là cứng cỏi, không vâng phục chồng. Không những thế, bà còn lấn lướt và cầm quyền trên chồng.Tiêu chuẩn muôn đời của Kinh Thánh cho hôn nhân là: vợ vâng phục chồng như vâng phục Chúa và chồng yêu vợ như Chúa yêu Hội Thánh. Hầu hết những bà được nhắc đến trong Kinh Thánh là những người vâng phục dưới quyền lãnh đạo của chồng. Sứ đồ Phi-e-rơ khuyên các bà vợ tin Chúa lời tâm huyết sau: “Chớ tìm kiếm sự trang sức bề ngoài như gióc tóc, đeo đồ vàng, mặc áo quần loè loẹt, nhưng hãy tìm kiếm sự trang sức bề trong, giấu ở trong lòng, tức là sự tinh sạch chẳng hư nát của tâm thần dịu dàng, im lặng, ấy là giá quý trước mặt Ðức Chúa Trời” (I Phi-e-rơ 3:3-4). Sứ đồ Phi-e-rơ cũng nói về bà Sa-ra, vợ Áp-ra-ham như sau: “Vì các bà thánh xưa kia, trông cậy Ðức Chúa Trời, vâng phục chồng mình, đều trau giồi mình dường ấy. Như Sa-ra vâng phục Áp-ra-ham, gọi người là chúa mình; nếu các chị em làm điều lành, không sợ chi hết mà rối trí, thì trở nên con gái của Sa-ra vậy” (I Phi-e-rơ 3:5-6). Theo lời Thánh Kinh dạy, đức tính mềm mại, dịu dàng, yên lặng, vâng phục chồng, đặt mình dưới sự lãnh đạo của chồng là điều có giá trị cao quý trước mặt Ðức Chúa Trời. Sứ đồ Phao-lô cũng nhiều lần nhắc nhở chị em phụ nữ rằng, bổn phận của người vợ trong gia đình là vâng phục chồng. Ông viết: “Vợ phải tùng phục chồng như tùng phục Chúa. Vì chồng là đầu vợ, như Chúa Cứu Thế là Ðầu Hội Thánh; Ngài cứu chuộc Hội Thánh là thân thể Ngài. Cũng như Hội Thánh vâng phục Chúa Cứu Thế, vợ phải vâng phục chồng trong mọi việc” (Ê-phê-sô 5:22-24, BDY). Trong một lá thư khác, Phao-lô viết: “Phụ nữ lớn tuổi cũng thế, phải có nếp sống khả kính, không được ngồi lê đôi mách hoặc ghiền rượu. Họ phải dạy đạo lý và huấn luyện phụ nữ trẻ tuổi biết yêu chồng thương con, khôn khéo, trinh chánh, hiền hòa, biết tề gia nội trợ, tùng phục chồng, hầu cho Ðạo Chúa không bị xúc phạm” (Tích 2:3-5, BDY). Ðức Chúa Trời là Ðấng tạo dựng con người, cũng là Ðấng thiết lập hôn nhân, vì thế Chúa biết rõ tâm tính và nhu cầu của con người chúng ta. Chúa cũng biết rõ bí quyết để có một gia đình hạnh phúc. Bí quyết đó là người chồng phải làm chủ gia đình, có trách nhiệm hướng dẫn gia đình, yêu thương vợ con như chính mình, hy sinh cho vợ con như Chúa đã hy sinh cho Hội Thánh của Ngài. Còn bổn phận của người vợ là tuân phục dưới quyền lãnh đạo của chồng. Gia đình nào đi ra ngoài quy luật của Chúa sẽ không được hưởng niềm vui và hạnh phúc Chúa dành cho mình. Không những thế, đời sống trong gia đình còn bị xáo trộn và nhiều nan đề xảy ra vì vợ chồng không giữ đúng vai trò của mình. Chúng ta thấy rõ điều này trong gia đình A-háp và Giê-sa-bên. Vì Giê-sa-bên không phục dưới quyền chồng, nhưng lấn lướt chồng để làm mọi việc theo ý mình nên bà đã đưa chồng vào chỗ phạm tội, làm những điều gian ác, gieo đau khổ tang tóc cho bao nhiêu người. Giê-sa-bên lấn quyền chồng vì tính cứng rắn và hung dữ của bà nhưng cũng vì A-háp quá nhu nhược. Ðức Chúa Trời giao cho người đàn ông trách nhiệm làm chủ gia đình, hướng dẫn vợ con đi trong đường lối của Chúa. Người đàn ông nào vì nhu nhược hay lười biếng, không nhận lãnh trách nhiệm nhưng để cho vợ nắm quyền, người đó cũng có lỗi trước mặt Chúa, vì không sống đúng với vai trò của mình. *3. Người mẹ có ảnh hưởng vô cùng lớn lao trên con cái* Bài học thứ ba chúng ta ghi nhận qua đời sống của bà Giê-sa-bên là, người mẹ có một ảnh hưởng lớn lao và sâu đậm trên con cái. Bà Giê-sa-bên là người không kính sợ Chúa. Bà thờ thần tượng, sống trong gian dối, tàn ác, không ngại giết người lành để được điều mình mong muốn. Một người mẹ như thế thì con cái sẽ như thế nào? Tục ngữ chúng ta có câu: “Mẹ nào con nấy,” và “Cây độc không thể sinh trái lành.” Chúa Giê-xu cũng dạy: “Hễ cây nào tốt thì sanh trái tốt, nhưng cây nào xấu thì sanh trái xấu. Cây tốt chẳng sanh được trái xấu, mà cây xấu cũng chẳng sanh được trái tốt” (Ma-thi-ơ 7:17-18). Thật đúng như vậy. Bà Giê-sa-bên là người đàn bà độc ác, say mê thần tượng và xem thường mạng lệnh của Chúa nên các con của bà cũng giống bà. Không những con mà rể và cháu ngoại của bà cũng nổi tiếng là người thiếu đạo đức và không kính sợ Chúa. Theo II Các vua 10:1, A-háp có bảy mươi con trai. Riêng với bà Giê-sa-bên ông có mấy người con chúng ta không rõ nhưng Kinh Thánh nhắc đến tên ba người. Ðó là hai con trai tên A-cha-xia và Giô-ram, và người con gái tên A-tha-lia. Kinh Thánh cũng nhắc đến con rể của Giê-sa-bên, cũng tên Giô-ram, là vua Giu-đa và cháu ngoại tên A-cha-xia, cũng là vua Giu-đa *a. Con trai: A-cha-xia* *(Vua Y-sơ-ra-ên)* Khi A-háp tử trận, con trai lớn của ông là A-cha-xia lên nối ngôi. Sách I Các vua 22:40 ghi như sau: “Vậy A-háp an giấc cùng tổ phụ mình và A-cha-xia, con trai người, kế vị người.” Về triều đại của vua A-cha-xia, Thánh Kinh chỉ ghi vắn tắt như sau: “A-cha-xia, con trai A-háp lên ngôi làm vua Y-sơ-ra-ên tại Sa-ma-ri và cai trị hai năm. Người làm điều ác trước mặt Ðức Giê-hô-va, đi theo con đường của cha và mẹ mình... Người hầu việc Ba-anh và thờ lạy nó, chọc giận Ðức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên, cứ theo mọi sự cha người đã làm” (I Các vua 22:52-54). Những chi tiết Kinh Thánh ghi tuy vắn tắt nhưng cho chúng ta thấy A-cha-xia cũng là một ông vua tàn ác và thờ hình tượng. Ông không kính sợ Ðức Chúa Trời và không cai trị con dân Chúa theo luật pháp của Chúa. Thánh Kinh còn nói rõ rằng, “A-cha-xia đi theo con đường của cha và mẹ mình... Người hầu việc Ba-anh và thờ lạy nó, chọc giận Giê-hô-va Ðức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên, cứ theo mọi sự cha người đã làm.” Dù Kinh Thánh nói rằng A-cha-xia đi theo con đường của cha và mẹ ông, nhưng chúng ta biết rằng ảnh hưởng xấu đó đến từ bà mẹ của ông nhiều hơn, vì bà Giê-sa-bên là người đã đem thần tượng Ba-anh vào nước Y-sơ-ra-ên. Ðiều này cho thấy ảnh hưởng của cha mẹ trên đời sống con cái. Cha mẹ sống như thế nào con cái đều nhìn thấy, và khi lớn lên chúng cũng sẽ sống giống như vậy. Bà Giê-sa-bên đã lấn quyền chồng, ảnh hưởng trên chồng về mọi mặt, nhất là về vấn đề niềm tin, vì thế việc con cái chịu ảnh hưởng của bà và thờ hình tượng tà thần giống như bà là kết quả tất nhiên. Kinh Thánh ghi: “A-cha-xia làm điều ác trước mặt Ðức Giê-hô-va.” Chúng ta không rõ điều ác đó là gì vì Thánh Kinh không nói, nhưng có lẽ cũng là giết hại người lành, tiêu diệt người hầu việc Chúa, vì Kinh Thánh nói rằng ông “đi theo con đường của cha mẹ mình.” Làm vua Y-sơ-ra-ên được hai năm thì A-cha-xia qua đời. Ông bị té từ lầu cao xuống và phải nằm một chỗ. Vì ảnh hưởng niềm tin của cha mẹ, A-cha-xia không cầu xin Ðức Chúa Trời chữa bệnh cho mình nhưng lại sai người đi cầu vấn tà thần Ba-anh. Vì điều đó, Chúa bảo tiên tri Ê-li đi đón đầy tớ của A-cha-xia và nhắn với ông ta rằng: “Trong Y-sơ-ra-ên há không có Ðức Chúa Trời sao nên ngươi cầu vấn Ba-anh Xê-bụt, thần của Éc-rôn? Bởi cớ đó Ðức Giê-hô-va phán như vầy: Ngươi sẽ không xuống khỏi giường mà ngươi đã lên nhưng hẳn sẽ chết” (II Các vua 1:3-4). A-cha-xia đã chết y như lời Chúa phán. *b. Con trai: Giô-ram (Vua Y-sơ-ra-ên)* Người con trai thứ hai của A-háp và Giê-sa-bên tên là Giô-ram. Thánh Kinh cho biết, vì A-cha-xia không có con trai nên em trai của ông là Giô-ram lên nối ngôi. II Các vua cũng ghi vắn tắt về triều đại vua Giô-ram như sau: “Giô-ram, con trai A-háp lên làm vua Y-sơ-ra-ên tại Sa-ma-ri và cai trị mười hai năm. Người làm điều ác trước mặt Ðức Giê-hô-va” (3:1,2). Ðặc điểm nổi bật trong đời sống vua Giô-ram cũng là: làm điều ác trước mặt Chúa. Giô-ram khá hơn cha mẹmột chút là ông trừ bỏ tượng thần Ba-anh mà cha ông đã dựng lên. Theo II Các vua 9:22-26, Giô-ram bị Giê-hu giết vì đời sống tội lỗi của mẹ ông. Sau khi Giê-hu được xức dầu làm vua Y-sơ-ra-ên, ông đi tìm vua Giô-ram và nói: “Hễ sự gian dâm và sự tà thuật của mẹ vua còn nhiều dường ấy thì bình yên sao đặng?” Và ông lấy cung bắn Giô-ram. Giô-ram chết, người ta vứt xác ông trong đồng ruộng của Na-bốt, y như lời báo trước của tiên tri Ê-li. *c. Con gái: A-tha-lia* A-tha-lia, con gái Giê-sa-bên cũng là người gian ác và thờ hình tượng, y như mẹ. Theo II Các vua 8:18, A-háp kết sui gia với vua Giu-đa, tức là gả A-tha-lia cho Giô-ram, con vua Giu-đa. Khi Giô-ram lên làm vua Giu-đa, A-tha-lia cũng lại có ảnh hưởng xấu trên chồng và gia đình chồng. Kinh Thánh nói về vua Giô-ram như sau: “Người đi theo con đường của các vua Y-sơ-ra-ên, y như nhà A-háp đã làm, vì con gái của A-háp là vợ người.” Ngoài việc tạo ảnh hưởng xấu trong gia đình chồng và đem hình tượng vào nước Giu-đa, tội ác khác của A-tha-lia được ghi trong II Các vua chương 11 như sau: “Khi A-tha-lia, mẹ của A-cha-xia, thấy con trai mình đã chết, bèn chổi dậy, giết hết thảy dòng vua... Còn A-tha-lia cai trị trên xứ” (c.1-3). A-tha-lia cai trị Giu-đa được 6 năm. Ðến năm thứ bảy, thầy tế lễ Giê-hô-gia-đa tôn Giô-ách lên làm vua Giu-đa, dân chúng phá dỡ miễu thần Ba-anh và đập bể bàn thờ Ba-anh. Kinh Thánh ghi: “Cả dân sự trong xứ đều vui mừng và thành được bình tịnh. Vả, người ta đã giết A-tha-lia bằng gươm tại trong cung vua” (II Các vua 11:20). Vì ham danh, lợi, quyền và làm điều tội lỗi, tàn ác trước mặt Chúa, con gái của Giê-sa-bên cũng chết thê thảm như mẹ. *d. Con rể: Giô-ram, vua Giu-đa* Giô-ram là chồng của A-tha-lia, Thánh Kinh ghi về vua Giô-ram của nước Giu-đa như vầy: “Năm thứ năm về đời Giô-ram, con trai A-háp, vua Y-sơ-ra-ên thì Giô-ram, con trai Giô-sa-phát, lên ngôi làm vua Giu-đa... Lúc lên ngôi người đã được ba mươi hai tuổi, người cai trị tám năm tại Giê-ru-sa-lem. Người đi theo con đường của các vua Y-sơ-ra-ên, y như nhà A-háp đã làm. Và Kinh Thánh nhấn mạnh: “Vì con gái A-háp là vợ người. Vậy người làm điều ác trước mặt Ðức Giê-hô-va” (II Các vua 8:16-18). Sách II Sử ký chương 21, khi ghi lại tiểu sử của Giô-ram, vua Giu-đa, chồng của A-tha-lia, con rể của A-háp và Giê-sa-bên, cũng viết: “Giô-ram được ba mươi hai tuổi khi lên ngôi làm vua, và người cai trị tám năm tại Giê-ru-sa-lem. Người đi trong con đường của các vua Y-sơ-ra-ên, theo điều nhà A-háp đã làm; vì người có cưới con gái A-háp làm vợ, người làm điều ác trước mặt Ðức Giê-hô-va.” (c.5-6). Giô-ram có một người cha đạo đức là Giô-sa-phát, nhưng ông đã để cho đời sống tội lỗi của vợ và mẹ vợ ảnh hưởng trên cuộc đời và triều đại của ông. Ðiều này một lần nữa cho thấy ảnh hưởng lớn lao của người đàn bà trên chồng con. *e. Cháu ngoại: A-cha-xia* Bà Giê-sa-bên không những có ảnh hưởng tai hại trên con trai, con gái và con rể nhưng ảnh hưởng đó cũng lan đến đời cháu của bà. Lý do là vì A-tha-lia, con gái của Giê-sa-bên cũng giống mẹ, gieo ảnh hưởng xấu trên chồng con. Thánh Kinh cho biết, con trai của A-tha-lia, tức là cháu ngoại của Giê-sa-bên, tên là A-cha-xia khi được hai mươi hai tuổi thì lên làm vua cai trị nước Giu-đa. Vị vua này chỉ cai trị một năm nhưng Thánh sử ghi lại như sau: “Năm thứ mười hai, đời Giô-ram, con trai A-háp, vua Y-sơ-ra-ên, thì A-cha-xia, con trai Giô-ram, vua Giu-đa lên ngôi trị vì. A-cha-xia được hai mươi hai tuổi khi người lên làm vua, và cai trị một năm tại Giê-ru-sa-lem. Mẹ người tên là A-tha-lia, cháu gái của Om-ri, vua Y-sơ-ra-ên. Người đi theo con đường của nhà A-háp, làm điều ác trước mặt Ðức Giê-hô-va, y như nhà ấy đã làm.” Và Kinh Thánh nhấn mạnh: “Vì người là rể của nhà A-háp!” (II Các vua 8: 25-27). Ðúng ra đây là cháu ngoại của Giê-sa-bên, con trai A-tha-lia. Qua những điều Thánh Sử ghi lại, chúng ta thấy rõ ảnh hưởng tai hại mà Giê-sa-bên đã để lại trên đời sống con cháu. Bà thờ thần tượng, giết hại người lành, các con của bà cũng thờ hình tượng, giết hại người lành. Riêng người con gái của Giê-sa-bên cũng lấn quyền chồng và gieo ảnh hưởng tai hại trên gia đình chồng y như mẹ của mình. Vì tội lỗi của Giê-sa-bên và A-háp cả gia đình ông đã bị tiêu diệt, không còn lại một người nào. Theo II Các Vua 10:2, không những tất cả con, cháu của A-háp mà cả đến bạn bè, các quan đại thần, các Thầy Cả của gia đình ông, và bất cứ người nào có quan hệ với dòng họ A-háp đều bị Giê-hu giết một cách đau đớn, đúng như lời tiên tri ÊÂ-li đã nói với A-háp trước đó. Ðức Chúa Trời phán: “Ta sẽ nhơn tội tổ phụ phạt lại con cháu đến ba, bốn đời, và sẽ làm ơn đến ngàn đời cho những kẻ yêu mến ta và giữ các điều răn ta.” Xuất Ê-díp-tô ký 20: 5,6). Cầu xin Chúa giúp chúng ta hết lòng kính sợ Chúa, vâng theo lời Chúa dạy; thận trọng làm trọn trách nhiệm người vợ, người chồng cũng như trách nhiệm làm cha mẹ, để lại ảnh hưởng tốt cho con, nêu gương sáng cho con trong đời sống đức tin, và nhờ đó ơn lành của Chúa sẽ tuôn tràn trên dòng dõi chúng ta. Minh Nguyên