Di tích của Ðền Hội Chúng Jim Jones nằm sâu trong rừng rậm Ghi-nê cách cửa khẩu Kaituma 5 dậm. Ðây là nơi vào năm 1978, hơn 900 người đã chết trong một cuộc thảm sát và tự sát tập thể tệ hại nhất của một nhóm tà giáo trong lịch sử hiện đại. Bây giờ di tích này lọt trong diện tích 4 triệu mẫu rừng thuộc vùng qui hoạch dành cho những công ty khai thác lâm sản Mã Lai và Ðại Hàn.

Từng đám ruồi bu quanh những cây hạnh nhân và cây bánh mì do đám môn đệ của Jim Jones trồng.  Những chiếc máy cày rỉ sét, một nhà máy xay bột cũ kỹ và những trục sứ cách điện nằm ngổn ngang trên vùng đất đầy cỏ dại. Cái mái vòm đã xụp đổ từ lâu, bị tháo gỡ lấy sắt và gỗ. Ðây cũng chính là nơi từng để cái chậu lớn đựng nước bưởi có pha chất độc thạch tín (cyanide) cho đám người cuồng tín uống. Ngày nay ở đó có một bụi gai lớn mà người ta bảo rằng trước kia cũng là nơi để cái “ngai” Jim Jones ngồi, bên cạnh đó là chiếc đàn piano hư mục.

Làng Jonestown đã biến mất trong rừng rậm, đem theo nó những bài học quan trọng về hiểm họa vô cùng kinh khủng của niềm tin mù quáng.  Gerald Gouveia là một cảnh vệ người Ghi-nê cũng là một phi công tư từng lái máy bay chở Jim Jones ra vào lãnh địa này mong bảo tồn Jonestown như một khu di tích cho ngành du lịch, nói rằng, “Những chuyện như thế vẫn thường tái diễn luôn. Chúng ta cần giữ Jonestown như là một chứng tích sống.”

Cuối tháng Ba 1997, 39  thành viên của nhóm tà giáo Heaven’s Gate (Cổng Thiên Ðàng) tại California cũng đã tự sát tập thể, và tất cả đã chết tại San Diego, bảo rằng họ trút bỏ thân xác trần gian để linh hồn có thể bay lên đáp một phi thuyền không gian mà lãnh tụ nhóm này bảo rằng sẽ đi theo sao chổi Hale-Bopp.  Các nhà nghiên cứu về tà giáo tin rằng những hiện tượng đại loại như trên sẽ cứ còn tái diễn.

Những gì Jonestown để lại là một bằng chứng cho thấy những thảm kịch như vậy sẽ phải bị xét xử.

Jim Jones sinh năm 1931, từng học ở Trường Kinh Thánh Ngũ Tuần ở Springfield, Missouri.  Năm 1953 Jim thành lập một tà phái lấy tên là Ðền Hội Chúng.  Khởi đầu tà phái này phát triển nhanh chóng vì đặc tính cuồng nhiệt của phái ân tứ và hoạt động hướng về đối tượng là những thành phần da đen, nghèo khổ sống trong các vùng ngoại ô.  Năm 1965 nhóm này chuyển về Ukiah, California rồi lên San Francisco năm 1971. Sau đó nhiều việc bị phanh phui do các thành viên đào thoát kết hợp với các cuộc điều tra của giới truyền thông về các hành vi vô luân cũng như nhũng lạm tài chánh của lãnh tụ Jim Jones, anh ta đã di chuyển toàn thể tổ chức sang Guyana, thành lập một cộng đồng làm nông theo tổ chức xã hội, không phân biệt chủng tộc.   Jim Jones tự coi mình là Ðấng Cứu Thế, nắm được sự tùng phục tuyệt đối của hầu hết tín đồ. Vào ngày 18 tháng 11, 1978, hơn 900 người đã theo lệnh của Jim Jones  mà họ gọi là “cha”, uống thuốc độc và tất cả đã ngã chết trong lãnh địa này giữa rừng rậm Ghi-nê.

Sự việc diễn biến như sau.

Những tín đồ của Jim Jones được bảo rằng quân đội Ghi-nê dưới sự chỉ huy của Cục  Tình Báo Trung Ương Mỹ đang tiến đến Jonestown để thiến hoạn, tra tấn và bắn giết cho nên tất cả người lớn, đàn ông, đàn bà và trẻ con, hầu hết là người Mỹ và một số nhỏ các sắc tộc khác đã làm theo cách họ đã diễn tập nhiều lần, đó là uống một ly nước bưởi ngọt theo lệnh của Jim Jones.  Nhưng lần này thuốc độc trong những thùng nước bưởi có thật. Một máy ghi âm được mở sẵn, ghi lại mọi diễn tiến với những tiếng kêu hấp hối cũng như tiếng súng và tiếng kêu của những người trúng đạn khi cố gắng chạy thoát thân.

Từ năm 1974, một tu sĩ cao tuổi dòng Tên, Linh Mục Andrew Morrison, đã bắt đầu ngờ vực có những chuyện không hay trong cộng đồng Jonestown trong dịp Jim Jones xin phép được dùng một nhà thờ Công Giáo trong vùng để diễn giảng về nông nghiệp.  Nhưng thay vì diễn giảng, lãnh tụ Jones, tự coi mình là Chúa Giê-xu hóa thân, lại biểu diễn chữa bệnh bằng phép lạ trước một cử tọa đông nghẹt.  Jones dùng những bộ phận của súc vật đầy máu me quấn trong bông gòn mà Jones bảo rằng đó là những bướu ung thư lấy từ trong cơ thể các bệnh nhân.

Kinh khủng trước sự việc bịp bợm này, Linh Mục Morrison bắt đầu điều tra.

Trong những năm kế tiếp, khởi sự có những báo cáo từ những người bỏ ngũ, cho biết tình trạng đối xử tàn tệ trong cộng đồng Jonestown.  Những đồ đệ thiếu ăn bị buộc làm việc cực nhọc suốt ngày ngoài nương rẫy.  Tất cả những biểu hiện tiêu cực của đồ đệ đều bị đám thuộc hạ tai mắt báo cáo cho Jones và tên này thẳng đánh đập, nhục mạ những kẻ dám lên tiếng chống đối.  Ðã có những người bị đem chôn sống trong các thùng gỗ dưới đất.

Ðám đồ đệ cho biết trốn trại khỏi Jonestown là chuyện hầu như không thể thực hiện được.  Jones cho lính gác ngày đêm tuần tra cổng ra vào.  Giấy thông hành và tiền bạc của tất cả các đồ đệ đều bị tịch thu, thư từ gửi về gia đình bị Jones kiểm duyệt, trong khi Georgetown là thủ đô của Guyana cách xa đến gần 200 km, ngăn cách bởi rừng già dầy đặc.

Vào tháng Mười Một, 1978, nghị sĩ Mỹ Leo Ryan, một số phóng viên và thân nhân các đồ đệ của Jim Jones đến Guyana để tìm hiểu về những cáo buộc bạo hành, áp bức trong trại Jonestown.  Jones ra lệnh cấm họ không được đến, nhưng Leo Ryan, là một nghị sĩ  tiểu bang California cứ đi.  Sau khi đi thăm quanh một vòng doanh trại ông hỏi nếu có ai muốn có thể theo ông rời khỏi nơi này.  Mười hai người bước ra quyết định trở về.

Linh Mục Morrison nhớ lại giây phút đó, bảo rằng, “đối với Jim Jones, đây là dấu hiệu mọi sự đã mất.  Jim Jones không thể chịu nổi, và không thể chấp nhận tình huống đó.”

Khi phái đoàn nghị sĩ Ryan rời lãnh địa, Jim Jones cử một toán sĩ quan có vũ trang đuổi theo trên một chiếc máy kéo tới phi đạo ở cảng Kaituma.  Năm người bị bắn chết, trong đó có nghị sĩ Ryan.  Những người khác sống sót là do giả chết hoặc trốn vào rừng.

Tối hôm đó, ở Jonestown, Jim Jones tập trung tất cả đồ đệ lại lần cuối.

Binh sĩ Ghi-nê được phái tới điều tra vụ mưu sát ở phi đạo, đêm hôm sau đã có mặt tại Jonestown.  Vào đến nơi họ vấp phải nhiều chướng ngại vật ở xung quanh và cả trung tâm Jonestown, hóa ra đó chính là những xác chết của nhóm tà giáo này, trong đó có cả Jim Jones.

Sáng hôm sau Linh Mục Morrison biết tin này qua đài phát thanh.  Ông đã hoàn toàn đúng khi nghĩ về Jim Jones từ nhiều năm trước.  Ông cũng như bao nhiêu người Ghi-nê khác đều coi vụ Jonestown này là một nỗi sỉ nhục quốc tế.

Cho đến nay hầu như không ai lưu ý đến chuyện bảo toàn khu trại kinh khủng đầy tiếng xấu này.  Cách đây nhiều năm một hàng rào đã được dựng lên bao quanh khu trại, nhưng đã bị những người hôi của gỡ lấy hết.  Rất ít du khách đến đây ngoại trừ những người đi tìm kho tàng, nghe đồn rằng Jim Jones và đồ đệ có chỗ chôn giấu vàng bạc ở dưới đường hầm bê-tông.

Phi công Gouveia, người có dịch vụ chuyên chở máy bay hy vọng sẽ thay đổi được tình huống này và đưa được nhiều du khách tới Jonestown.  Anh nói, “Chỗ này rất quan trọng và nổi tiếng hơn cả Guyana, với một ý nghĩa lịch sử rất sâu sắc.  Tôi tin rằng chúng ta vẫn có thể dùng Jonestown như một bài học đắt giá cần ghi nhớ.  Khi chúng ta dấu diếm những sự việc này với giới trẻ thì khuynh hướng tự nhiên là nó sẽ tiếp tục xảy ra.”

(Theo Chicago Tribune October 5, 1997)

 

Bài học chúng ta rút ra từ thảm kịch đã xảy ra 26 năm trước tại Jonestown, Guyana là gì? Tà giáo không phải chỉ là giáo lý sai lạc, nhưng luôn luôn gắn liền với một con người gian ác, lệch lạc nhưng có cá tính rất mạnh, có thể lôi kéo, cuốn hút người khác theo mình một cách mù quáng, với một ma lực không thể giải thích bằng lý trí được.  Những người theo các tà giáo không phải chỉ là giới thất học, bình dân, nhưng có một tỉ lệ khá lớn những người trí thức, có nghề nghiệp chuyên môn vững chắc, và tất nhiên, lúc nào cũng có một số đông tín nữ nhẹ dạ. Cái hấp lực tinh thần bí mật kia ở đâu mà có thể khiến nhiều người sợ hãi, tùng phục đến nỗi bằng lòng đi vào chỗ chết?  Nếu đó không phải là từ quyền lực của quỉ vương là Sa-tan và thuộc hạ thì chúng ta không thể nào giải thích được.  Ðây là bài học giúp mọi người cảnh giác.  Thuốc thử chắc chắn nhất đối với tà giáo là đưa cả lãnh tụ và giáo lý của giáo chủ vào trong ánh sáng của Kinh Thánh và đối chiếu với thân vị Chúa Cứu Thế Giê-xu.  Chúa Giê-xu không đến kêu gọi chúng ta đi vào chỗ chết, nhưng chính Ngài chết thay cho chúng ta.  Chúa đến với tình thương, và thể hiện tình thương đó bằng cách dâng mình trên thập hình làm sinh tế chuộc tội.  Nhưng Ngài cũng đã phục sinh vừa để minh chứng Ngài thật là Con Ðức Chúa Trời hằng sống vừa để ban sự sống vĩnh hằng cho những người tin Ngài.

Nguyên Ðình