LTS. Lược Khảo Các Biến Cố Tận Thế  do Hà Huy Việt  biên dịch dựa trên bản Anh Ngữ The Bible & Future Events của Tiến Sĩ  Leon J. Wood (1918- 1977), nguyên giáo sư môn Cựu Ước Học và khoa truởng Grand Rapids Baptist Seminary.  Ông là tác giả của nhiều sách nghiên cứu về lịch sử tuyển dân cũng như các sách giải nghĩa tiên tri.

 Lời Nói Đầu

Mục đích loạt bài này là trình bày sơ lược các biến cố tận thế theo quan điểm tiền thiên hi-niên (premillenium) và tiền đại nạn (pretribulation) giúp cho các tín hữu - quan tâm đến tương lai thế giới nhưng chưa có cơ hội thâm cứu các sách tiên tri - có thể có cái nhìn khái lược về thời kỳ quan trọng này.

Những biến cố tận thế chính sẽ được trình này theo thứ tự thời gian, kèm theo những phần Kinh Thánh liên quan và sẽ phân tích những trích đoạn Kinh Thánh quan trọng.  Kinh Thánh luôn luôn phải là nguồn thông tin chính với đầy đủ thẩm quyền.  Các sứ điệp trong các phần Kinh Thánh đó phải là trọng tâm học hỏi.

Tất nhiên không thể tránh được việc phải sử dụng một số thuật ngữ thế mạt, nhưng những từ ngữ đó sẽ được định nghĩa và giải thích trong chương hai, giúp độc giả có thể nối kết với các biến cố và có cái nhìn tổng quát trước khi đi vào chi tiết từng biến cố trong các chương kế tiếp.

Cuối mỗi chương sẽ có một số câu hỏi ôn giúp độc giả trắc nghiệm kiến thức thu đạt được, nhưng cũng có thể dùng trong các nhóm thảo luận.

Đối với những phần trình bày chi tiết các lập luận của các quan điểm khác nhau thường khá phức tạp, độc giả có thể lướt qua mà không ảnh hưởng nhiều đến kiến thức tổng quát.  Tuy nhiên, những ai cố công tìm hiểu cặn kẽ sẽ thấy được tưởng thưởng xứng đáng.

Dẫn Nhập

Một số Cơ-đốc nhân cho rằng vì tính chất linh hoạt  của các lời tiên tri, văn tiên tri thường khúc mắc, khó hiểu, lại có nhiều quan điểm giải thích khác nhau cho nên việc nghiên cứu các sách tiên tri trong Kinh Thánh không mấy bổ ích. Những người này cho rằng nên dành nhiều thì giờ học hỏi những phần Kinh Thánh có những giáo huấn rõ ràng như các sách lịch sử, phúc âm hay thư tín...hơn là lần mò vào các sách tiên tri đầy biểu tượng.  Đối với các lời tiên tri trong Kinh Thánh họ cho rằng cứ để tự nhiên các biến cố đó sẽ xảy ra khi thời điểm đến.  Sở dĩ có quan niệm đó là vì trong quá khứ đã từng có các nhà nghiên cứu và giải đoán các lời tiên tri đôi khi đi quá xa, thậm chí ấn định luôn cả ngày giờ Chúa trở lại, nhưng khi sự việc không xảy ra thì phá đổ đức tin của nhiều người, và cũng khiến cho những người khác không dám và cũng không còn muốn nghiên cứu các lời tiên tri nữa.

Cách suy nghĩ và lập luận như trên có cả hai mặt lợi và hại.  Lợi là người ta có thể tránh được lối giải kinh quá chi tiết, vượt khỏi những giới hạn ý nghĩa Kinh Thánh dạy. Chính Chúa Giê-xu khẳng định rằng ngoại trừ Đức Chúa Cha thì không ai biết ngày giờ Ngài trở lại (Ma-thi-ơ 24:36).  Con người không được phép ấn định ngày giờ cũng như xác định những nhân vật được tiên báo.  Điểm lợi khác của khuynh hướng trên là người ta có thể tập trung thì giờ cho việc nghiên cứu những phần Kinh Thánh quan trọng về Chúa, về người, về sự cứu chuộc, về hội thánh... Tuy nhiên, điểm bất lợi trong thái độ né tránh nghiên cứu các lời tiên tri hiển nhiên là khiến cho gần một phần tư nội dung Kinh Thánh mang tính chất tiên tri bị xao lãng.  Nếu những lời tiên tri không cần thiết chắc Chúa đã không để chiếm tỉ lệ lớn như thế trong Kinh Thánh.  Nếu những lời tiên tri không quan trọng, Chúa Giê-xu đã không dành nhiều thì giờ cho việc dạy và giảng giải các lời tiên tri, nhất là khi nói về ngày Ngài sẽ trở lại. 

Tầm Quan Trọng Của Những Lời Tiên Tri Ứng Nghiệm

Chúng ta sẽ chú trọng đến biến cố của những ngày cuối cùng trong tương lai.  Tuy nhiên, dựa vào những lời tiên tri đã ứng nghiệm đối với những biến cố quá khứ, chúng ta có thể vui mừng khẳng định rằng những lời tiên tri về những biến cố chưa xảy ra chắc chắn cũng sẽ thành nghiệm.  Phần lớn những lời tiên tri đã thành nghiệm liên quan đến việc Chúa Cứu Thế đến lần đầu.  Nhiều trăm năm trước khi Chúa giáng sinh, các nhà tiên tri đã công bố Ngài giáng sinh do một trinh nữ (Ê-sai 7:14 ), tại làng Bết-lê-hem (Mi-chê 5:2) và biến cố này đã đưa đến cuộc thảm sát trẻ thơ của bạo Chúa Hê-rốt (Giê-rê-mi 31:15).   Sau đó Ngài phải bôn tẩu qua Ai-cập (Ô-sê 11:1), về sau được xức dầu bởi Thánh Linh (Ê-sai 11:12), rồi tiến vào Giê-ru-sa-lem cách khải hoàn (Xa-cha-ri 9:9), bị phản nộp (Thi-Thiên 41:9) bằng 30 miếng bạc (Xa-cha-ri 11:12), bị nhổ trên mặt và đánh đòn (Ê-sai 50:6), nhưng không một chiếc xương nào bị gãy (Thi Thiên 34:20), Ngài được cho uống mật đắng và dấm trên cây thập tự (Thi-Thiên 69:21), tay và chân Ngài bị đinh đóng lũng, quần áo bị phân chia, áo khoác bị bốc thăm (Thi Thiên 22:16,18) và Ngài đã chịu chết thế chỗ cho tội nhân (Ê-sai 53:4-6).

Vào thời Chúa Cứu Thế, những lời tiên tri thuộc các lãnh vực khác cũng đã thành nghiệm, như sự kiện các đế đô cổ thời bị phá hủy.  Ni-ni-ve là một thành phố lớn, thủ đô của đế quốc A-sy-ri cường thịnh đã sụp đổ  và biến cố này đã được tiên tri Na-hum và Xô-phô-ni tiên báo (Na-hum 2:8-3:7; Xô-phô-ni 2:13 ,14).  Là một đế đô hùng mạnh, giàu sang nhưng vào năm 612 TC. Ni-ni-ve đã sụp đổ trước sức tấn công vũ bão của đạo quân Ba-by-luân và Mê-đi, có lẽ có cả sự hỗ trợ của quân lực Sy-the nữa.  Nói về tầm cỡ vĩ đại, Ni-ni-ve chỉ thua thủ đô của đế quốc Ba-by-luân.

Tường thành và chiến lũy Ba-by-luân có thể nói là bất khả triệt hạ, nhưng bất kể sự hùng mạnh và vinh quang của Ba-by-luân trong những ngày cực thịnh, tiên tri Ê-sai đã long trọng  đưa ra lời tiên báo đáng sợ này: “Ba-by-luân, là sự vinh hiển các nước, sự hoa mỹ của lòng kiêu ngạo người Canh-đê, sẽ giống như Sô-đôm và Gô-mô-rơ mà Đức Chúa Trời đã lật đổ” (Ê-sai 13:19; cf. Giê-rê-mi 51).  Lời tiên báo đó không thành nghiệm ngay tức khắc, nhưng đã xảy ra trong thời điểm của Đức Chúa Trời.  Các hoàng đế Xét-xe của Ba-tư đã triệt hạ và phá hủy Ba-by-luân vào năm 478 T.C.  A-lịch-sơn Đại Đế toan tính phục hồi thành Ba-by-luân, nhưng đã thăng hà năm 323 T.C. trước khi thực hiện ý định.  Một số ít dân cư còn sống tại đó vào năm 275 T.C. cũng đã di cư qua Seleucia gần đó bên sông Tigre .  Đế đô Ba-by-luân bị phá hủy hoàn toàn và đã chìm trong quên lãng.  Ngày nay theo những công bố của nhà khảo cổ Rawlinson thì “trên đống đổ nát của Ba-by-luân, người Ả-rập đã không đóng trại, cũng không dắt bầy súc vật đến đó vì đất chai cứng không có đồng cỏ, nhưng cũng vì đó là nơi nổi tiếng có nhiều tà linh, ma quỉ quấy nhiễu.”

Có lẽ sự kiện hay nhất về các lời tiên tri thành nghiệm là câu chuyện liên quan đến cổ thành Ty-rơ, một thành phố hải cảng quan trọng trong miền Phê-ni-xi ( Phoenicia ).  Đây là một thành phố thương mại giàu có.  Đoàn tàu du thương của Ty-rơ giương buồm đi khắp các bến cảng xa, và vào giữa thời cực thịnh của thành phố hải cảng này, tiên tri Ê-xê-chi-ên đã công bố sự sụp đổ của nó với nhiều chi tiết rõ ràng như được ký thuật trong Ê-xê-chi-ên 26:1-21. Chúng ta trích dẫn một số câu như sau:

“Chúa Giê-hô-va phán như vầy, nầy ta sẽ đem Nê-bu-cát-nết-sa vua Ba-by-luân là vua của các vua với những ngựa, những xe, những lính kỵ cùng đạo quân và dân đông từ phương Bắc đến nghịch cùng thành Ty-rơ... Đoạn quân nghịch mày sẽ lấy của báu mày, cướp hàng hóa mày, phá đổ vách thành mày, chúng nó sẽ phá đền đài mày và quăng những đá, gỗ, và bụi đất của mày dưới nước. Ta sẽ làm cho dứt tiếng hát của mày, và người ta sẽ không còn nghe tiếng đàn cầm của mày nữa. Ta sẽ khiến mày nên vầng đá sạch láng; mày sẽ nên chỗ của người ta phơi lưới và không được cất dựng lại nữa, vì ta là Đức Giê-hô-va đã phán, Chúa Giê-hô-va phán vậy” (Ê-xê-chi-ên 26: 7, 12-14).

Ngay sau khi nhà tiên tri công bố phán quyết của Đức Chúa Trời thì Nê-bu-cát-nết-sa của đế quốc Ba-by-luân đã đem đại quân đến gây tổn thất lớn lao cho thành Ty-rơ, và trong suốt  13 năm từ 587-574 T.C. Nê-bu-cát-nết-sa đã kiên trì công phá thành phố hải cảng này nhưng chưa lúc nào thực sự chiếm được thành hay xô đổ gỗ đá của thành xuống biển như lời nhà tiên tri Ê-xê-chi-ên.  Vào lúc đó người ta nghĩ rằng lời tiên tri của Chúa đã không thành nghiệm, nhất là khi dân Ty-rơ tái thiết thành phố, lần này không ở bên bờ biển nữa mà chúng đem xây dựng trên một hòn đảo cách bờ biển và thành phố cũ nửa dậm Anh.  Hơn hai thế kỷ sau đó thành Ty-rơ lúc này lại cường thịnh và kiêu ngạo hơn trước.

Tuy nhiên, đến cuối cùng, khi thời điểm của Đức Chúa Trời đến thì lời tiên tri về Ty-rơ mới hoàn toàn thành nghiệm.  Năm 332 T.C. A-lịch-sơn Đại Đế trong kế hoạch chinh phục toàn đế quốc Mê-đi Ba-tư đã quyết định đánh chiếm thành Ty-rơ.  Để thực hiện, ông đã trù hoạch đắp một con đường ngang qua eo biển, từ bờ ra đến tận thành phố hải đảo Ty-rơ để có thể điều động và tấn công bằng bộ binh. Công trình đắp đường này cần một khối lượng vật liệu lớn lao, vì vậy A-lịch-sơn đã cho sử dụng tất cả đống đổ nát của thành Ty-rơ cũ, đất, đá, gỗ để đổ xuống biển đắp đường, làm ứng nghiệm từng chữ của lời tiên tri Ê-xê-chi-ên 26:12,14 “chúng nó sẽ phá đền đài mày và quăng những đá, gỗ, và bụi đất của mày dưới nước... Mày sẽ nên một vầng đá sạch láng, mày sẽ nên một chỗ cho người ta phơi lưới và không được cất dựng lại nữa.”

(Còn tiếp)

Hà Huy Việt biên dịch