Đối Thoại Trong Hôn Nhân

 

Bài 11 - Nguyên Tắc Đối Thoại (t.t.)

       Có hai vợ chồng kia đã khá cao tuổi. Mỗi khi ông chồng lái xe bà vợ hay cằn nhằn, chê chồng  phản ứng chậm và chạy xe không giỏi. Ngồi bên cạnh chồng, bà vợ này luôn nhắc chồng phải lái như thế này, như thế kia. Ông chồng bực lắm nhưng biết là có nói gì vợ cũng không thay đổi nên ông cứ yên lặng, kể như không nghe những gì vợ nói.

Một ngày nọ, khi đi gần đến ngã tư thì đèn xanh đổi vàng. Ông chồng ngần ngừ, không biết nên ngừng lại hay đi luôn. Vì ngập ngừng không quyết định ngay, khi ông cụ đi thì đèn đã đỏ và ông bị cảnh sát công lộ chận lại. Khi viên cảnh sát đến gần, thấy người cầm lái không phải là người trẻ tuổi, ham chạy nhanh, nhưng là một người đàn ông đã cao tuổi, đang bị vợ cằn nhằn. Viên cảnh sát nghe người đàn bà nói: “Tôi đã nói ông phản ứng chậm quá mà! Bây giờ ông thấy khổ chưa, tiền phạt ít nhất cũng cả trăm đồng.” Nghe vậy, viên cảnh sát cười thầm và thấy tội nghiệp cho ông cụ già bị vợ rầy. Vì thế viên cảnh sát xin ông cụ cho xem bằng lái xe và vài giấy tờ khác rồi hỏi: “Ông có biết vì sao tôi chận ông lại không?” Ông cụ đáp: “Dạ biết, vì tôi vượt đèn đỏ.”  Viên cảnh sát nói: “Đúng, nhưng lần này tôi tha không phạt, miễn là ông hứa với tôi một điều. Ông hứa là mỗi khi lái xe ông sẽ làm theo lời nhắc nhở của vợ.”

Bà vợ nghe cảnh sát nói tha không phạt thì mừng, cảm ơn rối rít. Sau đó, viên cảnh sát đi trở lại xe của mình và chờ ông bà cụ đi rồi mới đi. Nhưng chờ một hồi lâu thấy xe của ông bà cụ vẫn ở nguyên đó chứ không đi. Viên cảnh sát định đi trở lại hỏi xem có chuyện gì thì ngay lúc đó ông cụ già ra khỏi xe, đi về phía viên cảnh sát. Đến nơi ông cụ nói: “Dạ thưa, thôi ông cứ phạt tôi đi, tôi thà chịu phạt chứ bắt tôi phải nghe lời bà vợ tôi mỗi khi lái xe thì khó quá, vì bã nói lải nhải luôn làm tôi nhức đầu lắm!” Có lẽ chúng ta cười khi nghe câu chuyện này, nhưng trong thực tế có những người có tính cằn nhằn lải nhải suốt ngày, làm cho bao nhiêu người nhức đầu mà không biết.

Nguyên tắc 11: Đừng nhắc lại chuyện cũ hay nhìn vào mặt tiêu cực của vấn đề để than van

Ngoài những nguyên tắc Kinh Thánh dạy về cách sử dụng lời nói mà chúng tôi đã chia xẻ trong trang Gia Đình trước đây, có một nguyên tắc khác cũng thật quan trọng. Đó là khi cần nói, chúng ta hãy nói đàng hoàng, rõ ràng chứ không nên nói nhiều. Nói đi nói lại mãi một chuyện thường tai hại hơn là ích lợi. Có những người khi vui vẻ thì không sao nhưng hễ buồn hay giận ai về một chuyện gì thì cứ nhắc lại những chuyện cũ để phàn nàn. Có người khi giận vợ, giận chồng một chuyện nhỏ nào là bắt đầu nói những câu như: “Tôi khổ với ông suốt hai mươi năm nay, từ khi tôi còn trẻ tới giờ!” Hoặc như một người vợ nọ nói: “Anh là người cộc cằn, anh còn nhớ hồi đó không, mới cưới vợ về được có mấy tuần mà anh nổi giận la mắng, nói nặng lời với vợ!” Đây là những lỗi lầm của người thân yêu mà chúng ta nên tha thứ và đừng bao giờ nhắc lại nữa.

Mỗi khi vợ chồng có chuyện cần nói với nhau, chúng ta nên nói cách dịu dàng, rõ ràng, và nhất là phải thành thật với nhau. Đừng úp mở hay nói bóng nói gió, cũng đừng dùng tiếng khóc hay nước mắt để lung lạc người phối ngẫu, khiến người đó cảm thấy áy náy rồi phải chiều theo ý chúng ta. Một ví dụ điển hình về những người vợ dùng lời nói và nỗi buồn khổ để chồng phải làm theo ý mình là bà Rê-bê-ca, vợ của Y-sác. Theo Sáng thế ký chương 27 ghi lại, sau khi bà Rê-bê-ca giúp Gia-cốp lừa gạt ông cha mù lòa để cướp phước lành của anh là Ê-sau, Ê-sau nổi giận đòi giết Gia-cốp. Bà Rê-bê-ca muốn Gia-cốp trốn đi khỏi Ê-sau nên đến phàn nàn với chồng như sau: “Tôi đã chán, không muốn sống nữa, vì cớ mấy con gái họ Hếch. Nếu Gia-cốp cưới một trong mấy con gái họ Hếch mà làm vợ… thôi, tôi còn sống mà chi!” (Sáng thế ký27:46). Tội nghiệp Y-sác, có lẽ không biết vợ đã bày mưu cho con lừa gạt mình, nên nghe vợ than chán không muốn sống, ông vội vàng làm theo ý vợ. Kinh Thánh ghi như sau: “Y-sác bèn gọi Gia-cốp, chúc phước cho và dặn rằng: Con chớ chọn một người vợ nào hết trong bọn con gái Ca-na-an. Hãy đứng dậy, đi qua xứ Pha-đan-A-ram, tại nhà Bê-tu-ên, ông ngoại con, và cưới ở đó một người vợ trong các con gái của La-ban, là cậu con” (Sáng thế ký 28:1, 2).

Người hay than cũng là người có tính bi quan. Bất cứ trong vấn đề gì người đó cũng chỉ nhìn thấy khía cạnh tiêu cực. Việc gì cũng có thể buồn lo, lúc nào cũng có điều để phàn nàn. Chẳng hạn như, có những bà mẹ khi con còn nhỏ thì than nuôi con vất vả, cực nhọc quá, không có thì giờ làm việc gì khác.  Khi con bắt đầu lớn thì than là con bây giờ khó dạy bảo, nói không nghe, mà còn phải lo lắng nhiều và tốn kém quá. Rồi đến lúc con lớn đi học xa hay sắp ra đời tự lập thì than là xa con sẽ nhớ hoặc sợ rằng mai đây con sẽ quên mình và bỏ mình cô đơn. Có người thì lúc con chưa lập gia đình than là sợ con ở độc thân suốt đời. Khi con có vợ có chồng thì than là con chỉ lo cho gia đình riêng, không biết nghĩ gì đến cha mẹ. Cũng có người con đã có vợ có chồng và có con cái nhưng cũng vẫn có chuyện để than, chẳng hạn như than là con ở xa quá nên mình không được bồng cháu, hoặc than là con đem cháu đến gởi hoài làm mất thì giờ và mệt mỏi quá, v.v... Đó là đặc điểm của những người có tính hay than.

Ngoài ra, người hay than cũng có tính nhớ dai nhưng không nhớ chuyện vui hay ơn phước Chúa ban mà chỉ nhớ những chuyện buồn đau và thích nhắc lại những chuyện đau buồn đó. Không những thế, những người này thường nhớ kỹ lỗi lầm của người khác và thích nhắc lại những lỗi lầm đó. Lắm khi còn than khóc, kể lể, làm người có lỗi rất là khổ tâm mà không làm gì được. Thật là đau khổ và tội nghiệp cho những ai có người vợ hay người chồng có tính hay càu nhàu, than van như thế. Người hay than cũng là người chỉ nghĩ đến nỗi khổ của mình và luôn luôn cho mình là người khổ nhất trên đời, dù chung quanh có nhiều người khổ hơn họ.

Như chúng ta đã biết, sách Châm Ngôn trong Thánh Kinh Cựu Ước có nhiều lời dạy về những người có tính hay cằn nhằn. Châm Ngôn 21:9 dạy rằng: “Thà ở nơi xó nóc nhà, hơn là ở chung nhà với một người đàn bà hay tranh cạnh.” Trong một chỗ khác, tác giả lại viết: “Thà ở một góc trên mái nhà, hơn là ở chung nhà với người đàn bà hay tranh cạnh” (25:24). Bản Thánh Kinh Diễn Ý gọi “người đàn bà hay tranh cạnh” là “người đàn bà hay sinh sự.” Không biết vì sao Kinh Thánh chỉ nói đến người đàn bà hay tranh cạnh hay người đàn bà hay sinh sự mà không nói đến những người đàn ông khó tính hay càu nhàu, than van. Tuy nhiên, không phải như thế là các ông không mắc phải chứng bệnh này.

Nói chung, các ông ít nói hơn và ít cằn nhằn hơn các bà. Tuy nhiên, khi giận thì rất nóng nảy, hung dữ, quát tháo ầm ĩ hoặc có những hành động nông nổi nên cũng gây ra nhiều điều tai hại. Nhưng trong thực tế cũng không thiếu những ông hay than van, cằn nhằn vợ con ngày đêm. Dù là nam hay nữ mà hay cằn nhằn thì cũng rất là khó nghe, khó chịu đối với người chung quanh.

Có ông chồng kia có tính hay than, người vợ yêu thương, nhịn nhục và đối xử tốt với ông bao nhiêu ông cũng có lý do để phiền trách vợ. Một ngày kia ông bị tai nạn phải đưa vào nhà thương. Khi bà vợ vào thăm và chăm sóc ông, ông không cảm ơn vợ mà lại nói: “Sao mà bà cứ đeo theo tôi hoài. Khi con chết cũng có bà, nhà cháy cũng có bà; rồi bây giờ tôi bị tai nạn nằm nhà thương cũng có bà nữa!” Thật tội nghiệp cho người vợ này, chung thủy yêu thương chồng, có mặt bên cạnh chồng trong mọi cảnh ngộ nhưng lại bị chồng chê trách hơn là quý chuộng và biết ơn.

Trong gia đình, vợ với chồng cũng như cha mẹ và con cái nên nói với nhau cách nhỏ nhẹ, đàng hoàng và chỉ cần nói một lần hoặc nếu cần, nhắc đến lần thứ hai là đủ. Có người nghĩ rằng mình phải nói nhiều, nói đi nói lại nhiều lần mới có kết quả. Có người khi vợ, chồng hay con cái lỡ làm điều gì lầm lỗi thì không trách mắng một lần nhưng cứ nhắc đi nhắc lại mãi. Nhiều người nói suốt ngày chưa đủ, tối còn nói đến khuya rồi sáng hôm sau thức dậy lại tiếp tục nói nữa. Chính vì thế mà Thánh Kinh nói: “Thà ở nơi vắng vẻ, thà ở nơi xó góc nhà hay ở trên mái nhà còn hơn là ở chung nhà với người hay than van, gây gổ, hay sinh sự.”

Thật ra khi chúng ta nói đi nói lại mãi một chuyện, người nghe sẽ thấy nhàm chán, bực bội, không muốn nghe và nếu nghe cũng không để tâm và không muốn làm theo. Đối với lỗi lầm của chồng, vợ hay của con cái, nếu chúng ta nhắc đi nhắc lại mãi, người đó sẽ khổ tâm, bị mặc cảm tội lỗi dày vò, sinh ra tự ti mặc cảm có thể cảm thấy chán ghét chính mình và người chung quanh. Người đó cũng có thể sẽ tức giận và có những phản ứng không thuận lợi, cũng có thể người đó sẽ đổ lì ra và còn làm thêm những điều khiến chúng ta bực bội hơn nữa.

Khi một chuyện đã qua, nhất là những chuyện buồn đau, những kỷ niệm không vui, hay lầm lỗi của người thân, chúng ta nên để cho nó qua và quên đi, đừng nhắc đi nhắc lại mà làm khổ nhau. Nhất là khi người có lỗi đã ăn năn hối lỗi, chúng ta đừng bao giờ nhắc lại nữa, dù cho hậu quả của lỗi lầm đó vẫn còn. Nếu mỗi khi quá buồn khổ hay quá tức giận, trong lòng muốn nhắc lại chuyện cũ, chúng ta hãy cầu nguyện xin Chúa giúp mình đừng nghĩ đến những chuyện đó nữa nhưng trái lại, nghĩ đến những chuyện vui, những ơn lành Chúa đã ban cho gia đình và bản thân chúng ta và dâng lời cảm tạ Chúa. Người có lòng biết ơn Chúa dù trong hoạn nạn đau buồn cũng không than van. Ngược lại, một người không biết ơn Chúa, dù hoàn cảnh nào cũng có điều để than phiền và oán trách.

Có một thiếu phụ kia vì lấy chồng nghèo nên cuộc sống vất vả. Đã vậy, lúc lấy chồng bà còn quá trẻ mà lại phải từ giã cha mẹ để theo chồng về một nơi xa lạ không người thân quen. Từ đó người đàn bà này đâm ra oán hận đời, oán giận chồng con và nuôi trong lòng một nỗi đau buồn cay đắng. Mỗi khi gia đình gặp hoạn nạn hay vợ chồng có chuyện không vui, bà thức suốt đêm kể lể khóc lóc, trách chồng mắng con, khiến trong nhà không ai ngủ được. Thật ra so với nhiều người khác, cuộc đời người đàn bà này không đến nỗi lầm than, cơ cực như bà nghĩ. Hơn nữa, nếu nhìn đời với đôi mắt lạc quan, người đàn bà này sẽ thấy mình có phước hơn nhiều người khác. Bà có một người chồng hiền lành yêu thương bà. Bà có đầy đủ con trai con gái; các con của bà đều ngoan ngoãn kính yêu Chúa và học hành đến nơi đến chốn. Riêng bà cũng được khoẻ mạnh, không đau ốm bệnh hoạn như nhiều người khác. Và dù nghèo, bà có nơi ăn chốn ở yên lành bà được sống trong tình thương yêu của chồng con. Người đàn bà này than van và cằn nhằn chồng con vì bà không thỏa lòng với những gì mình có. Nếu chúng ta không thỏa lòng với những điều mình có thì dù có tất cả mọi sự, chúng ta cũng vẫn có lý do để than van.

Để tránh tính hay than van chúng ta cần làm hai điều: Thứ nhất là thỏa lòng với những điều mình có. Kinh Thánh dạy: “Sự tin kính cùng sự thỏa lòng ấy là một lợi lớn” (I Ti-mô-thê 6:6). Khi thỏa lòng với cuộc sống Chúa ban, trong mọi phương diện: vật chất, tình cảm, sức khỏe, v.v…, chúng ta sẽ được nhiều ích lợi. Một trong những lợi ích đó là chúng ta tránh được bệnh than van. Điều thứ hai chúng ta cần làm để tránh bệnh than van là dâng lời cảm tạ Chúa trong mọi hoàn cảnh. Phao-lô khuyên: “Hãy vui mừng mãi mãi, cầu nguyện không thôi, phàm việc gì cũng phải tạ ơn Chúa; vì ý muốn của Đức Chúa Trời trong Đức Chúa Giê-xu đối với anh em là như vậy” (I Tê-sa-lô-ni-ca 5:16 -18).

Nói cách thực tế, để tâm trí không nghĩ đến những chuyện buồn phiền trong đời sống, chúng ta hãy để Lời Chúa, đặc biệt là những Thi Thiên và những bài hát ca ngợi Chúa, tràn đầy trong lòng, trong trí. Hãy hát lên những bài Thánh Ca, tôn cao Chúa, ca ngợi tình yêu Chúa dành cho chúng ta. Khi nghĩ đến hoặc hát lên những bài Thánh ca, chúng ta sẽ không còn lý do hay môi miệng để than van nữa. Lời Chúa dạy: “Nguyền xin Lời của Đấng Christ ở đầy trong lòng anh em, và anh em dư dật mọi sự khôn ngoan. Hãy dùng những ca vịnh, thơ thánh, bài hát thiêng liêng mà dạy và khuyên nhau, vì được đầy ơn Ngài nên hãy hết lòng hát khen Đức Chúa Trời” (Cô-lô-se 3:16 ). Cầu xin Chúa giúp chúng ta luôn giữ những bài hát ca ngợi Chúa trong tâm hồn.

Minh Nguyên