Thong Cong Tạp Chí Dưỡng Linh và Truyền Giảng
Giáo HạtSáchMục LụcBài Giảng
Updated 07/20/04
corner_p.gif (91 bytes)
Số Mới Phát Hành

GIA ÐÌNH

Ảnh Hưởng của Cha Mẹ Trên Ðời Sống Con Cái

Bài 15

Những điều cha mẹ nên làm hoặc không nên làm trong việc dạy con

Mai và Thúy là hai cô bé học cùng lớp. Một ngày kia, Mai đến rủ Thúy đi chơi. Hai cô đều mới biết lái xe và còn đi học nên mỗi khi đi đâu phải mượn xe và phải xin phép cha mẹ. Cha mẹ của Mai vì công việc làm ăn bận rộn nên ít khi có mặt ở nhà. Mỗi khi con gái gọi điện thoại đến tiệm xin đi đâu ông bà cũng cho ngay. Chẳng mấy khi ông bà hỏi lại xem con đi với ai, mấy giờ về. Trong khi đó, bố mẹ Thúy thì khác, mỗi lần cô bé muốn đi đâu phải xin phép trước và phải cho bố mẹ biết rõ là đi đâu, với ai, mấy giờ về. Nếu thấy điều con xin chính đáng, ông bà mới cho đi. Không những thế, khi nào lỡ về trễ, Thúy phải gọi điện thoại cho bố mẹ biết, nếu không, ông bà sẽ chong đèn ngồi chờ và khi cô bé về thế nào cũng không khỏi bị la mắng.

Khi hai đứa ra khỏi nhà, Thúy than với bạn: "Bồ thế mà sướng, muốn đi đâu chỉ cần gọi điện thoại xin phép một tiếng là xong, lúc nào về cũng được, chẳng ai la mắng hay phàn nàn gì cả. Mình mà đi đâu về khuya một tí là thế nào cũng bị la mắng om sòm." Nghe bạn nói vậy, Mai trả lời: Thúy mới thật là người sung sướng đó, được bố mẹ chăm sóc, lo lắng cho từng chút. Ba mẹ mình đâu có để ý gì đến mình. Ông bà ở dưới tiệm cả ngày chớ đâu có ở nhà. Ông bà làm ngày làm đêm mà lúc nào cũng sợ giao hàng không kịp, bị trễ, bị lỗ, bị mất khách. Mình mà bỏ học đi chơi suốt ngày cũng không ai biết!"

Ðúng như vậy, Mai thường so sánh gia đình mình với gia đình Thúy và mơ ước được có bố mẹ chăm sóc như vậy. Dù được tự do muốn làm gì thì làm nhưng Mai cảm thấy buồn. Mỗi ngày, hai chị em Mai đi học về, thường không có ai ở nhà nên hai đứa muốn ăn uống, ngủ, chơi, xem ti-vi, chơi video game hay làm gì cũng được. Buổi tối cũng thường chỉ có hai chị em ăn cơm với nhau. Trong nhà không thiếu thứ gì. Thức ăn thức uống đầy tủ lạnh. Hai chị em mỗi đứa một bộ computer. Ngoài cái ti-vi thật lớn ngoài phòng khách, mỗi đứa còn có một cái riêng trong phòng.

Ðược tự do, đầy đủ nhưng hai chị em Mai nhiều lúc thấy buồn chán. Thỉnh thoảng bố hay mẹ gọi điện thoại về hỏi thăm hay căn dặn vài công việc, nhưng thường thường người trong gia đình chỉ nhắn với nhau qua cái bảng nhỏ gắn ở tủ lạnh. Nhiều lúc Mai thấy hình như bố mẹ thương những người làm việc trong tiệm hơn chị em Mai, vì bố mẹ ở gần họ và có thì giờ trò chuyện với họ nhiều hơn. Mỗi lần chị em Mai than sao bố mẹ đi suốt ngày thì mẹ nói: bố mẹ làm việc nhiều như vậy là cho hai đứa con chớ cho ai đâu. Rồi bà lại cho mỗi đứa một ít tiền để đi mua sắm cho vui.

Hoàn cảnh và tâm trạng của em Mai là tiêu biểu cho hoàn cảnh và tâm trạng của một số con em chúng ta hiện nay. Tờ Newsweek số ra ngày 8 tháng 5 năm 2000 cho biết, "các em thiếu niên ngày nay mang nhiều nỗi buồn giận trong lòng, chúng ta có thể nghe nỗi buồn giận đó trong những bài hát và trong âm nhạc của các em. Các em buồn giận vì nhiều lý do, nhưng hầu hết là vì các em không được gần cha mẹ, cha mẹ không có mặt bên cạnh khi các em cần đến." Bài báo này cũng cho biết, các em thiếu niên của thế hệ hôm nay cô đơn hơn tất cả những thế hệ thiếu niên trước các em. Mỗi ngày các em gặp cha mẹ trung bình khoảng một tiếng đồng hồ. Có em cuối tuần không thấy mặt cha mẹ đâu cả. Ngoài giờ học ở trường, mỗi ngày các em chơi với bạn khoảng 9% số thì giờ rảnh và 20% số thì giờ đó các em ở một mình. Các em có rất nhiều thì giờ ở một mình, trong một thế giới không có người lớn giám sát hay hướng dẫn: thế giới của video games và mạng lưới điện toán. Các em làm bài, nghiên cứu bài, mua sắm, nói chuyện với bạn, gởi thư cho bạn, và nguy hiểm hơn hết là tìm kiếm những gì các em tò mò muốn biết trên mạng lưới điện toán. Các em nghe gì, đọc gì, xem gì, biết những gì, nói chuyện với ai, làm quen với ai, cha mẹ đều không biết. Máy vi tính và tất cả những tiến bộ về tin học ngày nay là một khí cụ vô cùng nguy hiểm đối với các em thiếu niên, nguy hiểm hơn ti-vi, phim ảnh và sách báo đồi trụy trong những thế hệ trước.

Những em thiếu niên không được cha mẹ gần gũi chăm sóc mà lại có nhiều tiền và nhiều thì giờ rảnh rỗi thường dễ bị lôi cuốn vào con đường hư hỏng. Những người ủng hộ việc xây thêm nhà tù cho biết, hiện nay tại California có 50 ngàn em dưới 18 tuổi đang bị giam giữ trong các nhà tù dành cho thiếu niên và 50% trong số đó phạm những tội có liên quan đến ma túy. Ðó là chưa kể những em thiếu niên phạm những tội lỗi kinh khủng khác.

Làm cha làm mẹ là công tác quan trọng nhất trong cuộc đời. Chúng ta có trách nhiệm tạo ra một thế hệ tốt đẹp hơn, trưởng thành hơn để nối tiếp thế hệ của mình. Nhưng điều đáng tiếc là ít có ai được chuẩn bị hay huấn luyận trước khi nhận lãnh công tác này. Hầu hết chúng ta đều dạy con theo cách cha mẹ chúng ta đã dạy chúng ta ngày trước hoặc là dạy con tùy theo cảm hứng. Lúc trong lòng vui vẻ, thoải mái thì dễ dãi với con; khi tinh thần căng thẳng, bực bội thì cũng bực bội khó chịu với con. Khi có thì giờ thì răn bảo dạy dỗ con, khi bận rộn hoặc mệt mỏi thì bỏ mặc con hoặc giao việc dạy con cho người khác.

Trong các số báo Thông Công trước đây, chúng tôi đã trình bày với quý vị 10 nhóm phụ huynh để lại ảnh hưởng tiêu cực trên đời sống con, và ảnh hưởng đó chúng ta thấy rõ khi con bước vào tuổi thiếu niên. Hôm nay chúng tôi xin trình bày hai loạt nguyên tắc khác nhau trong việc hướng dẫn con cái. Loạt thứ nhất là những nguyên tắc mà nếu chúng ta áp dụng, sẽ tạo nên những đứa con hư hỏng, thiếu tinh thần trách nhiệm. Loạt thứ hai là những nguyên tắc mà nếu áp dụng, chúng ta có thể đào tạo nên những đứa con trưởng thành, mang lại niềm vui cho gia đình và hữu ích cho xã hội. Dĩ nhiên là vấn đề gì cũng có những trường hợp ngoại lệ. Có những đứa con được cha mẹ đặt kỷ luật và chăm sóc kỹ lưỡng nhưng lại hư hỏng, trong khi đó có những em lớn lên mồ côi cha mẹ hoặc không được sống gần cha mẹ mà lại nên người. Tuy nhiên, ở đây chúng ta chỉ nói đến những trường hợp thông thường mà thôi.

I. Nguyên Tắc Tiêu Cực

Những cách hướng dẫn sau đây sẽ tạo nên những đứa con hư hỏng:

1. Cho con tất cả những gì con muốn và con đòi hỏi.

2. Khi con phạm lỗi, cằn nhằn nhưng không bao giờ sửa phạt.

3. Ðừng cho phép vợ, chồng, thầy giáo, cô giáo hay bất cứ người nào sửa dạy con.

4. Tập cho con tính tùy thuộc cha mẹ trong mọi sự và mọi việc.

5. Quyết định mọi việc cho con, giải quyết mọi nan đề cho con, để con sẽ chạy đến với cha mẹ mỗi khi gặp khó khăn.

6. Khi con làm điều quấy, cứu giúp con, đừng để con phải lãnh chịu hậu quả việc mình làm.

7. Chỉ trích vợ/chồng của mình trước mặt con để con thấy người đó cũng có nhiều lỗi lầm.

8. Áp chế và bắt nạt vợ/chồng trước mặt con để con thấy mình là người có quyền trong gia đình.

9. Bảo bọc con thật kỹ, đừng cho chơi thể thao; cũng đừng cho con làm những việc cực nhọc như đi bỏ báo, làm bồi bàn, kẻo con bị ốm đau.

10. Cho con tự do biểu lộ những cảm xúc buồn, vui, giận, ghét. Con có nằm vạ cũng không sao.

11. Sẵn sàng sửa đổi công việc, giờ giấc của mình cho con được thoải mái, chiều ý con để con không buồn cha mẹ.

12. Ðừng bao giờ đặt luật lệ cho con tuân theo, hãy để con tự do đặt luật nào con muốn tuân theo.

13. Ðừng bao giờ sai bảo con làm việc nhà, cha mẹ nên làm hết cho con.

14. Khi biết con nói dối hãy làm ngơ, vì chính cha mẹ cũng không tránh được tội nói dối.

15. Phê phán, chỉ trích anh chị em trong Chúa luôn luôn, đừng cho con làm quen với những người tin Chúa, con sẽ bị ảnh hưởng không tốt.

16. Mỗi tháng cho con thật nhiều tiền tiêu vặt, để con không phải thèm muốn những gì con thấy bày bán chung quanh.

17. Khi con giận dữ hay khóc lóc nên mau mau chiều ý con.

18. Luôn luôn khen con đẹp, đừng để ý đến tính nết của con.

19. Khi con giận bỏ nhà đi, hãy đi tìm đem con về và xin lỗi con.

20. Khi con thất bại trong việc học hay khi con phạm pháp, cha mẹ hãy đổ lỗi cho hoàn cảnh, nhà trường hoặc giới thẩm quyền và hết sức bào chữa cho con.

21. Nên khuyên con chọn nghề nào kiếm được nhiều tiền, vì đó là mục tiêu của đời sống.

22. Cho con mặc những mốt quần áo mới nhất và đắt tiền nhất để con không thua chúng bạn.

23. Hứa làm điều này điều kia cho con nhưng đừng bao giờ giữ lời hứa.

24. Dạy con phải biết khôn ngoan, đừng bao giờ nhường người khác, nếu không ra đời sẽ bị thiệt thòi.

25. Dạy con không nên bỏ mất quyền lợi, cũng đừng bao giờ chịu tốn kém hay thiệt thòi để giúp đỡ người khác.

Trên đây là những điều mà nếu áp dụng, chúng ta sẽ tạo nên những đứa con ấu trĩ, ích kỷ, sẵn sàng phạm pháp để được điều mình muốn. Nói đúng hơn, đây là những điều chúng ta phải tránh nếu không muốn con cái trở thành mối lo cho gia đình và nguy cơ cho xã hội.

Kinh Thánh dạy: "Hãy dạy cho trẻ thơ con đường nó phải theo, dầu khi nó trở về già cũng không hề lìa khỏi đó" (Châm ngôn 22:6). "Người nào kiêng roi vọt ghét con trai mình, song ai thương con ắt cần lo sửa trị nó" (13:24) "Hãy sửa phạt con ngươi trong lúc còn sự trông cậy" (19:18). Sự ngu dại vốn buộc vào lòng con trẻ, song roi răn phạt sẽ làm cho sự ấy lìa xa nó" (22:15).

Tất cả những lời dạy nầy đều nói lên một chân lý. Ðó là trẻ con rất dại dột, dễ bị lôi cuốn làm điều xấu và có khuynh hướng làm điều xấu. Vì thế cha mẹ có trách nhiệm hướng dẫn, sửa dạy con ngay từ khi còn nhỏ, tức là lúc còn có thể uốn nắn được. Nếu có phải dùng đến roi vọt để răn dạy con, chúng ta cũng đừng ngại. Tuy nhiên phải sử dụng roi đúng cách đúng lúc và có chừng mực, nhất là đừng bao giờ để lại vết tích trên người con.

II. Nguyên Tắc Tích Cực

Sau đây là những nguyên tắc tích cực mà các bậc cha mẹ cần áp dụng để hướng dẫn con trở nên người kính yêu Chúa và biết phục vụ người khác:

1. Cha mẹ tin Chúa và dâng đời sống cho Chúa làm Chủ. Ðây là điều quan trọng và căn bản, nếu chúng ta chưa tin Chúa và chưa phó dâng cuộc đời cho Chúa hướng dẫn, chúng ta sẽ dựa vào sức riêng và khôn ngoan riêng để dạy con và do đó sẽ khó đạt được kết quả.

2. Dâng gia đình và các con của mình cho Chúa. Theo lời Thánh Kinh dạy, gia đình, con cái cũng như tiền bạc và tất cả tài sản chúng ta có đều là của Chúa. Chúng ta chỉ là người quản lý. Trách nhiệm của chúng ta là tận tâm và trung tín quản lý theo ý Chúa để làm lợi cho Chúa.

3. Cha mẹ đọc Kinh Thánh hằng ngày và áp dụng Lời Chúa dạy vào đời sống để làm gương cho con noi theo. Nếu cha mẹ không có Lời Chúa sẽ không có sự khôn ngoan của Chúa trong việc nuôi dạy con. Nếu không đọc Kinh Thánh, chúng ta cũng không thể bảo con đọc Kinh Thánh và làm theo Lời Kinh Thánh.

4. Ngay khi con bắt đầu hiểu biết, giải thích về sự cứu rỗi trong Chúa Giê-xu cho con và hướng dẫn con tiếp nhận Chúa. Cha mẹ cần hướng dẫn con tin nhận Chúa sớm, để khi con bắt đầu đi học đã có niềm tin vững vàng nơi Chúa.

5. Tận dụng mọi cơ hội để dạy con tiêu chuẩn sống của Thánh Kinh. Chúng ta dạy con Lời Chúa bằng lời nói và việc làm để con thấy mà bắt chước. Chúng ta cần dạy con theo cách Chúa dạy trong Phục Truyền chương 6: "Ngươi phải hết lòng, hết ý, hết sức kính mến Giê-hô-va Ðức Chúa Trời ngươi. Các lời mà ta truyền cho ngươi ngày nay sẽ ở tại trong lòng ngươi; khá ân cần dạy dỗ điều đó cho con cái ngươi, và phải nói đến khi ngươi ngồi trong nhà, hoặc khi đi ngoài đường, hoặc lúc ngươi nằm hay là khi chỗi dậy" (c.5-7).

Ðể việc dạy con có kết quả, trước hết cha mẹ phải là người kính yêu Chúa hết lòng, có Lời Chúa đầy dẫy trong tâm trí và đời sống; và luôn luôn tìm cơ hội để dạy và giải thích Lời Chúa cho con.

6. Nêu gương tốt cho con trong lời nói, việc làm và cách cư xử hằng ngày. Chúng ta đều biết trẻ con bắt chước những gì các em nhìn thấy nơi cha mẹ nhanh hơn và nhiều hơn là làm theo những gì cha mẹ dạy bảo.

7. Dành thì giờ gần gũi, trò chuyện và chơi đùa với con. Nếu muốn con cái gần với cha mẹ, cha mẹ phải dành thì giờ chơi đùa và trò chuyện với con. Nếu lúc con còn nhỏ cha mẹ không gần gũi, khi con đến tuổi thiếu niên, sự ngăn cách đó sẽ càng rộng lớn.

8. Chú ý nghe khi con có điều muốn nói và tôn trọng ý kiến của con. Ðây là điều khó đối với hầu hết các bậc phụ huynh. Thường thường chúng ta muốn nói cho con nghe và muốn con tôn trọng ý của mình. Nhưng nếu chúng ta thử chú ý nghe con nói và nếu được, tôn trọng ý của con, các em sẽ cảm thấy sung sướng và càng cố gắng nhiều hơn để vâng lời cha mẹ dạy bảo.

9. Thông cảm khuyên lơn an ủi khi con gặp khó khăn hay thất bại. Ðây là điều các em trong tuổi thiếu niên rất cần. Khi các em có nan đề với bạn, khi việc học hành không được kết quả như các em mong muốn, cha mẹ cần thông cảm, an ủi và giúp con những gì mình có thể giúp được. Nếu chúng ta tức giận, la mắng hay đánh đòn sẽ làm con buồn nản hơn và có thể sẽ bỏ cuộc, không muốn cố gắng nữa.

10. Ðặt kỷ luật cho mọi người trong gia đình và giải thích những kỷ luật đó cách rõ ràng.

11. Khi con cái vi phạm những điều cha mẹ đã dặn bảo, chúng ta phải sửa phạt đúng lúc, đúng cách và sửa phạt với tình thương yêu.

12. Cha mẹ phải đồng ý với nhau trong việc áp dụng kỷ luật với con. Nếu người này phạt người kia bênh, sẽ gây hoang mang cho con và sẽ khiến con nghiêng về phía người bênh mình và không nể sợ cha mẹ nữa.

13. Luôn luôn giữ lời hứa với con, dù là hứa khen thưởng hay sửa phạt.

14. Khi con bắt đầu lớn và hiểu biết, nói chuyện với con, làm người bạn thân của con, để khi con gặp nan đề sẽ không ngại nói với cha mẹ.

15. Khi cha mẹ làm điều sai quấy, sẵn sàng nhận lỗi và xin lỗi con. Lòng khiêm nhường và thành thật của cha mẹ sẽ khiến con kính phục và yêu quý cha mẹ hơn.

16. Ngay từ khi con còn nhỏ, tập cho con có thói quen đọc Kinh Thánh, cầu nguyện.

17. Tập cho con thói quen siêng năng làm việc, sống đơn giản, ngay thẳng, trong sạch để xứng đáng là con của Chúa.

18. Dạy con biết thương những người kém may mắn và sẵn sàng giúp đỡ, chia xẻ với người khác những gì mình có thể chia xẻ được.

19. Cầu nguyện cho con mỗi ngày.

20. Cầu nguyện cho chính mình trong trách nhiệm làm cha mẹ.

Khi chúng ta đặt kỷ luật và hướng dẫn con cái trong nề nếp hẳn hoi, chúng ta sẽ mất nhiều thì giờ và lắm khi cũng mệt trí nữa. Con cái cũng có thể bực bội, phiền giận và không thích cha mẹ, nhưng một ngày kia, khi lớn lên ra đời, các em sẽ biết ơn cha mẹ.

Cầu xin Chúa giúp chúng ta, những người cha người mẹ đang còn có những đứa con nhỏ trong gia đình, có lòng kiên nhẫn, mềm mại, không làm cho con buồn giận nhưng dùng sự sửa phạt của Chúa mà nuôi nấng con, để một ngày kia chúng ta sẽ vui mừng nhìn thấy kết quả công lao khó nhọc của mình.

Minh Nguyên

 

  

Thông Công 154

Please only use VNI-times Font | Vni Fonts | Windows (vni) | Macintosh (vni) | Vps Fonts | Webmaster |
                               Copyright © 1999-2001 Vietnamese District of the C&MA  (VNDCMA · Vndistrict.org)